در قسمت اول از مجموعه مقالات دستاوردهای مقاومت پهپادی یمن، اهمیت دستیابی به فناوری های نوین در جنگ های امروزین؛ بررسی می گردد.

جنگ­های آینده را باید جنگ فناوری­های نوین نظامی دانست. این فناوری­ها می­ تواند طیف گسترده ­ای از تسلیحات متعارف تا نامتعارف را در بر بگیرد اما در حوزه پهپادی که تسلیحات متعارف به حساب می­آیند، روند به سرعت در حال توسعه است. عرصه هوایی در دوره جدید جایگاه بارزتری از عرصه های دریایی و زمینی یافته است چراکه می­تواند نارسایی در دو حوزه دیگر نظامی را پوشش دهد. بررسی  روند پیشرفت کشورهای درگیر در صنعت هوا و فضا چه در حوزه غیرنظامی و چه حوزه نظامی نشان می­دهد که اغلب کشورها بیشترین تمرکز خود را بر توسعه صنایع پهپاد سازی متمرکز ساخته اند.  آمارهای بین ­المللی نشان می­دهد که صنعت هوایی با بازار بین ­المللی 3600 میلیارد دلاری روبرو است که این بازار تا سال 2034 به 5570 میلیارد دلار خواهد رسید. 

صنایع هوایی در عرصه غیر نظامی به گونه ­ای است که طیف گسترده ­ای از فناوریهای نوین  را در خود جای داده است. بررسی بار مسافران، شناسایی افراد، کنترل و بازرسی، مقابله با تهدیدات هوایی، شناسایی وضعیت آب و هوا و توپوگرافی زمین همگی فناوری­هایی هستند که با توجه به شرایط زمان به روز می­شوند. بسیاری از این فناوری­ها  بویزه در عرصه پهپادی وقتی وارد حوزه نظامی می­شوند، اهداف دیگری را پیگیری می­کنند.

فناوری­های جدید در حوزه صنعت هوا و فضا ابتدا در حوزه امنیتی و نظامی به کار گرفته می ­شوند چراکه اولویت اول، اولویت تأمین امنیت است. در این حوزه فناوری­های نوین رو به گسترش وجود دارند که قابل توجه هستند. بیومتریک یا تشخیص الگو برای شناسایی خودکارافراد بر اساس ویژگی­های رفتاری یا فیزیولوژیکی از جمله این فناوری ها هست. در حوزه نظامی از این فناوری در هدایت پهپادها برای شناسایی و حمله به افراد یا اماکن مشخص نظامی استفاده می ­شود. همچنین بلاکچین­ فناوری دیگری است که مورد توجه قرار گرفته است. با اتکا به این فناوری امکان حذف و یا دستکاری اطلاعات در جنگ الکترونیک برای دشمن وجود نخواهد داشت. این فناوری در حوزه نظامی و به خصوص پهپادها سبب می­شود تا کنترل پهپادها از دست خارج نشود، رویدادی که در گذشته تکرار می شد. 

یکی از مهم­ترین شرکت­هایی که پیوند میان فناوری جدید و صنایع هوایی را ایجاد کرده، شرکت لاکهید مارتین (Lockheed Martin) است این شرکت از فناوری تشخیص چهره به خصوص برای هواپیماهای جنگی و پهپادها به همراه نصب تک تیرانداز خودکار استفاده می­کند. شرکت لاکهید مارتین، با بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و کویت همکاری می کند و پیش از این، نخستین خریدار تولیدات این شرکت، نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا است. علیرغم استفاده نیروی هوایی ائتلاف متجاوز سعودی  از فناوریهای پیشرفته شرکت لاکهید مارتین، برای حمله به غیرنظامیان و مراکز غیر نظامی در یمن، پیشرفت های پهپادی مقاومت یمن معادلات جنگ پهپادی را به هم زده است و بسیاری از مراکز نظامی و استراتژیک عربستان سعودی  مورد هدف حملات پهپادی یمن قرار گرفته اند. چنانچه «یحیی سریع» سخنگوی نیروهای مسلح یمن نیز تاکید کرده است این حملات پهپادی در چارچوب حق طبیعی و مشروع یمن در پاسخگویی به جنایات ائتلاف متجاوز و محاصره یمن صورت می گیرد. 

هرساله میزان گسترده ­ای از جدید­ترین دستاوردهای نظامی در حوزه نیروی هوایی از سوی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس خریداری می­شود که به عنوان نمونه می­توان به خرید هواپیماهای پیشرفته اف  35  ازسوی امارات اشاره داشت، جنگنده ای که ادعا می­شوند آخرین فناوری­های هوایی را در خود دارد. با وجود این نقش پهپادها در معادلات نظامی پررنگ تر از هواپیماهای جنگنده سرنشین دار شده است. در پنج سال اخیر، درگیریها در لیبی، جنگ 44 روزه قراباغ و همچنین بحران سوریه و جنگ یمن،  نقش پهپادها در تغییر معادلات نظامی را بخوبی نشان دادند.  به نوشته مجله فوربس امریکا، پهپادها سیستم عامل‌های چند مأموریتی توانمندی هستند که بسیار کمتر در معرض دید دشمن هستند و هم قابل استفاده مجدد می‌باشند. هواپیماهای بدون سرنشین مسلح می‌توانند قابلیت‌های نیروی هوایی را فراتر از هواپیماهای سرنشین‌دار و توانایی موشکی، متنوع و تقویت کنند. آنها همچنین در مقایسه با هواپیماهای پیچیده‌تر و سیستم‌های موشکی، بسیار ارزان قیمت هستند.

پیشرفت صنایع هوایی در حوزه پهپادها به سطحی رسیده است که از بزرگترین پهپاد ماهواره بر جهان، رونمایی شده است . این پهپاد علاوه بر کاربردهای نظامی، می تواند به محققان کمک کند تا حسگرهایی را برای آزمایش های خاص به صورت سریع و کم هزینه در مدار زمین قرار دهند. روندهای آینده ارتش­های جهان موضوعی است که بخش زیادی از پروژه‌های «تحقیق و توسعه» موسوم به R&D را در امنیت جهانی به خود اختصاص داده است. اینکه چه تسلیحاتی، به‌عنوان تسلیحات آینده نامیده خواهند شد؟ مهم­ترین سؤالی است که در این حوزه مطرح می­شود. جدا از تسلیحات هسته ­ای که به‌عنوان سلاح­های نامتعارف شناخته می­شوند و محاسبات خاص خود را در ایجاد عدم توازن نظامی دارند، در حوزه تسلیحات متعارف؛ نیروی هوایی پهپادی هر کشور، مهم­ترین نیروی رو به آینده خواهد بود.

تغییر راهبردهای جنگی از حمله زمینی و گسترده به «نقطه زنی و ضربتی» سبب شده است تا تمایل به خرید و فروش تجهیزات نظامی هوایی بیشتر شود. در این میان، پهپادها نقش قابل توجهی در آینده نظامی، سیاسی و حتی اقتصادی جهان بازی خواهند کرد. جنبش مردمی انصارالله یمن نیز به‌عنوان مهم ترین نیروی صحنه سیاسی و نظامی یمن با درک این موضوع تلاش کرده است تا از طریق حرکت به این مسیر، قدرت «بازدارندگی» و «توازن بخشی» خود را در برابر حملات هوایی ائتلاف متجاوز سعودی افزایش دهد. افزایش توان پهپادی یمن به‌نوعی در مقابل توان ائتلاف سعودی در خرید جنگنده ­های پیشرفته نظامی بوده است، با این تفاوت که توان پهپادی یمن، جنبه بومی یافته است اما توان نظامی عربستان سعودی وارداتی و متکی بر دلارهای نفتی و با تاراج ثروت مردم عربستان سعودی می باشد که دستاوردی حتی نظامی هم برای ریاض علیرغم گذشت بیش از شش سال از جنگ یمن نداشته است.

 سؤالی که مطرح می ­شود این است که دستیابی انصارالله یمن به فناوری پهپادی و استفاده از انواع پهپادها برای مقابله با تجاوز نظامی ائتلاف سعودی، چه تأثیری در میدان نبرد و عرصه سیاست خواهد داشت؟ بعبارت دیگر دستاوردهای نظامی و سیاسی مقاومت پهپادی یمن و چشم انداز آن چیست؟  در قسمت های بعدی، به این موضوع ها خواهیم پرداخت. 

مرداد ۱۸, ۱۴۰۰ ۰۷:۲۹ Asia/Tehran