در قسمت اول مجموعه مقالات تهدیدات بیولوژیکی امریکا در جهان؛ سوابق امریکا در تولید و کاربرد سلاح های مخرب بیولوژیکی، بررسی می گردد.

تغییرات اقلیمی و امکان استفاده از ظرفیت های تخریب محیط زیست برای آسیب زدن به رقبا در قالب بهره مندی از سلاح ها و سموم بیولوژیکی را می توان جدی ترین تهدید برای آینده کره زمین دانست. می توان  پیش بینی کرد که در صورت عدم تغییر وضعیت جاری ، جنگ های آینده حول این محور به وقوع خواهد پیوست. همچنین اثرات بالقوه ویروس ها و بیماری های مسری بر روی مردم و نیروهای نظامی، از 600 سال قبل از میلاد شناخته شده بود. استفاده از قربانیان طاعون به عنوان سلاح در جنگ های قرون وسطی، انتشار آبله علیه بومیان قاره آمریکا، توسعه جنگ افزارهای بیولوژیکی در جریان جنگ جهانی اول و دوم و دوران جنگ سرد و پس از آن، همگی نشان از توسعه سلاحهای بیولوژیکی در بستر تاریخ دارد.

سابقه ساخت سلاح های بیولوژیکی و حمله به دشمنان توسط ویروس های مخرب محیط زیستی سابقه ای طولانی در تاریخ دارد، اما کاربرد نوین این سلاح ها از زمان جنگ جهانی دوم و رقابت قدرت های بزرگ بر سر توسعه این فناوری مخرب آغاز شد. ایالات متحده آمریکا از سال 1918 برنامه استفاده از سموم در برابر دشمنان خود را در دستور کار قرار داد. در سال 1942 آمریکا برنامه نوین ساخت و گسترش سلاح های بیولوژیکی خود را آغاز کرد . دکتر سید رضا میرطاهر کارشناس مسائل آمریکا در ایران معتقد است: «ارتش آمریکا قبل از آغاز جنگ جهانی دوم کار در زمینه تحقیق و توسعه تسلیحات بیولوژیک را آغاز کرده بود. در سال 1943 فرماندهی بهداری ارتش آمریکا با توسعه پایگاه نظامی "فورت دیتریک" Fort Detrick  در ایالت مریلند که اکنون 490 هکتار وسعت دارد، آزمایشگاه های تسلیحات بیولوژیک را با بودجه ای بیش از یک میلیون دلار افتتاح کرد. هدف این برنامه دست یابی به مکانیسم های دفاعی در برابر حملات بیولوژیک و امکان حملات متقابل از همان نوع بود».

با شروع به کار «مرکزتحقیقات بیولوژیکی مریلند»، آمریکا جدیدترین سلاح های بیولوژیکی را در «یوتا» مورد آزمایش قرار داده و به تولید انبوه سم های سیاه زخم و بوتولیسم (Botulism) روی آورد. با دستور فرانکلین روزولت در سال 1943 برنامه سلاح های بیولوژیک ایالات متحده برپایه فعالیت های نظامی قرار گرفت و تولید عوامل مخرب بیولوژیکی بویژه در کمپ «فورت دیتریک» مریلند توسعه یافت. کمپ مریلند، تحت نظارت بخش تحقیقات و مهندسی نیروی شیمیایی ارتش ایالات متحده اداره می شود. گزارش متعددی مبنی بر استفاده امریکا از سموم و سلاحهای بیولوژیکی تولید شده در فورت دیتریک مریلند علیه دیگر کشورها از جمله در سال 1952 علیه چین و کره شمالی وجود دارد. 

در 28 َژانویه 1952 ارتش چین گزارشی از شیوع ابله در اینچئون (Incheon) دریافت کرد. این بیماری در مدت کوتاهی چندین شهر را فراگرفت و بیماری طاعون و وبا در میان سربازان چینی و کره ای گسترش یافت. پس از بررسی جسد 44 از سربازان مشخص شد ویروس مننژیت  نیز در بدن آنان فعال است. منشا ویروس مشخص نبود تا اینکه  در 22 فوریه 1952 وزیر امور خارجه کره شمالی به طور رسمی اعلام کرد حشرات آلوده به ویروس توسط هواپیماهای آمریکا در کره شمالی پخش شده است. همچنین شورای جهانی صلح وابسته به اتحاد جماهیر شوروی در 15 سپتامبر 1952 آزمایشات بیولوژیکی آمریکا در خاک کره شمالی را تایید کرد. در همان سال، شورای امنیت سازمان ملل متحد پیشنهاد تشکیل گروهی از صلیب سرخ جهانی برای بررسی این ادعا را صادر کرد که آمریکا با وتوی قطعنامه و استفاده از نفوذ خود در صلیب سرخ مانع از شکل گیری کمیسیون حقیقت یاب شد؛ اما در فوریه 1953 دو خلبان آمریکایی توسط ارتش چین و کره دستگیر شدند که در اعترافات خود ادعاهای استفاده آمریکا از سموم بیولوژیک علیه مردم کره را تایید کردند.

کوبا ازجمله کشورهایی هست که بارها با حملات مخرب بیولوژیکی امریکا مواجه شده است. در سال 1962 عوامل سازمان سیا در هنگام ذخیره سازی قندها، آن ها را آلوده کرده اند. همچنین پروژه ای در جهت آلوده کردن، بوقلمون های کوبا به بیماری نیوکاسل توسط ایالات متحده انجام گرفته است. در سال 1971 نیز پس از شیوع گسترده تب خوکی آفریقایی در غرب کوبا، مقامات رسمی این کشور، امریکا را به حمله بیولوژیکی به کشور متهم کردند.

در فاصله سالهای 1960 تا 1968 و در جریان جنگ ویتنام، یکی وحشتناک ترین جنبه های استفاده از سلاح های بیولوژیکی توسط ایالات متحده به نمایش درآمد. آفت پنومونیک (یک عامل بیماری کشنده) یکی از سلاحهای بیولوژیکی است که توسط امریکا در این جنگ علیه غیر نظامیان استفاده شد. براساس گزارش های سازمان بهداشت جهانی، جنگ بیولوژیکی گسترده ای علیه ویتنام در جریان بوده است. بر اساس گزارش این سازمان، صدمات کشف شده در ویتنام ناشی از سلاح های بیولوژیکی بوده و به هیچ وجه بلایای بهداشتی دوران جنگ نیست. همچنین گسترش طاعون در24 استان جنوبی ویتنام جنوبی و افزایش دو برابری بیماری های روده ای، اتهاماتی مبنی بر استفاده امریکا از سلاح بیولوژیکی علیه پوشش های گیاهی که منبع تغذیه مردم ویتنام بوده اند، ایجاد کرد. اتهاماتی که به دلیل تکنولوژی خاص مورد استفاده امکان اثبات آنها بسیار دشوار بود. 

پس از استفاده گسترده امریکا از سلاح های بیولوژیکی در چین، کره شمالی، کوبا و ویتنام، مراکز مطالعاتی ایالات متحده به ویژه مرکز مطالعاتی دانشگاه هاروارد طی تحقیقاتی در سال 1969 برنامه تولید سلاح های بیولوژیک آمریکا را ضد امنیت ملی تشخیص دادند. بر اساس تحقیق دانشگاه هاروارد، ساخت سلاح های بیولوژیکی سبب رقابت نامحدود قدرت های بزرگ در افزایش تکنولوژی این نوع سلاح ها می شود و کشورهای دیگر را ترغیب به ورود به این عرصه می کند. از نظر دانشگاه هاروارد، دستاوردهای مخرب این مراکز آزمایشگاهی می تواند الگوی سایر قدرتها قرار گرفته و علیه ایالات متحده نیز اجرا شود.  پس از انتشار این گزارش فشار افکار عمومی، علیه فعالیت های مخرب بیولوژیکی آمریکا افزایش یافت و سرانجام ریچارد نیکسون رئیس جمهور وقت امریکا تحت تاثیر این فشار ها در ظاهر دستور توقف برنامه تولید تسلیحات بیولوژیکی را صادر کرد. توقف این برنامه تحت تاثیر فشار افکار عمومی این شائبه را به وجود آورد که توقف به معنای واقعی صورت نپذیرفته و برنامه از حالت مراکز مشخص و یا نیمه مخفی آزمایشگاهی به برنامه ای تخصصی تر و کاملا سری تغییر یافته است.

با توجه به سوابق منفی امریکا در نظام بین الملل، ادعای امریکا درباره توقف برنامه سلاح های بیولوژیکی این کشور، هیچ گاه از سوی دیگر کشورها و صاحبنظران پذیرفته نشده است .

پرفسور فرانسیس بویل استاد حقوق دانشگاه ایلینویز، پایگاه  فورت دیتریک مریلند را به "جمع آوری، پرورش، اعمال تغییر، ذخیره کردن، بسته بندی و پخش پاتوژن های یا همان عوامل بیماری زای عادی و تغییر یافته با مهندسی ژنتیک" متهم کرده است. به گفته بویل، این فعالیت ها و نیز طراحی مطالعاتی برای بررسی عوامل بیماری زایی که کاربرد تسلیحاتی دارند، علایم انکارنشدنی برای وجود برنامه تسلیحاتی بیولوژیک تهاجمی امریکا هستند.

امریکا تنها کشوری است که از سلاح هسته ای استفاده کرده است . سابقه ایالات متحده در استفاده از تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک در طول تاریخ بیشتر از سایر بازیگران نظام بین الملل بوده است. بر اساس شواهد، آمریکا، برنامه مخرب بیولوژیک خود را با جدیت دنبال می کند و برای پوشش آن از دید مجامع بین المللی، بخش گسترده ای از فعالیت مخرب خود را در خارج از مرزها و در قالب آزمایشگاه های مخفی یا نیمه مخفی در دیگر کشورها پیگیری کرده است.

مرداد ۳۱, ۱۴۰۰ ۰۹:۵۹ Asia/Tehran