در قسمت سوم از مجموعه مقالات تهدیدات بیولوژیکی امریکا در جهان ؛ بخش دوم فعالیت های بیولوژیکی آمریکا در خارج از این کشور ارائه می گردد.

یکی از مخرب ترین مراکز ویروسی جهان که برای ایجاد بیماری های عفونی در خدمت ارتش ایالات متحده فعالیت می کند مرکز آزمایشگاهی ریچارد لوگار در خاک گرجستان و در نزدیکی تفلیس پایتخت این کشوراست. فعالیت های این آزمایشگاه نظامی نشان می دهد که آمریکا نه تنها فعالیت مخرب خود را در دهه های اخیر کاهش نداده بلکه به صورت مخفیانه به توسعه این فعالیت های خطرناک اقدام کرده است. ساخت مرکز مدرن لوگار توسط آمریکا در سال 2004 با قراردادی تحت عنوان همکاری در زمینه جلوگیری از شیوع ویروس های بیماری زا آغاز شده است. تاسیس این مرکز بیش از 350 میلیون دلار هزینه برای پنتاگون داشت. مقامات روسی بارها تاکید کرده اند که مرکز لوگار در حال توسعه سلاح های بیولوژیکی است و ایالات متحده در آن آزمایشهایی در خصوص اهداف جنگ بیولوژیک دنبال می کند، ادعایی که توسط آمریکا رد می شود. وزارت دفاع روسیه، در بیانیه‌ای در اوایل سال 2020 اعلام کرد که پنتاگون آزمایشگاه‌ بیولوژیکی را همسایگی روسیه در گرجستان احداث کرده که این امر تهدیدی برای مسکو و پکن است.

ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه اواسط آوریل سال 2020 تأکید کرد وجود آزمایشگاه‌های بیولوژیک آمریکا در سایر کشورها، از جمله در خاک گرجستان و نزدیک مرزهای روسیه، می‌تواند باعث گسترش عوامل بیماری زای خطرناکی در جهان شود. وی تصریح کرده است: نمی توان این احتمال را رد کرد که آمریکایی‌ها در چنین آزمایشگاه‌های مرجع در کشورهای ثالث در حال ساخت و اصلاح انواع عوامل بیماری‌ زای خطرناک، از جمله برای استفاده در زمینه اهداف نظامی هستند. وی افزود مرکز گرجی- آمریکایی با نام "ریچارد لوگار" در خاک گرجستان و نزدیکی تفلیس فعالیت می کند که به طور رسمی در ساختار سیستم کنترل جهانی ارتش آمریکا برای شیوع بیماری‌های عفونی گنجانده شده است. 

 طبق توافقنامه گرجستان - امریکا، آزمایشگاه نظامی لوگار که در پوشش «همکاری در زمینه جلوگیری از شیوع ویروس های بیماری زا» فعالیت می کند، تحت کنترل مستقیم وزارت جنگ ایالات متحده بوده و دولت گرجستان حق نظارت بر آن را ندارد. محققان بیولوژیک آمریکایی و سایر محققان غیر نظامی که در مرکز لوگار کار می کنند از مصونیت دیپلماتیک برخوردار بوده و می توانند از کانالهای دیپلماتیک برای انتقال مواد بیولوژیکی استفاده کنند. بر اساس گزارش های منتشر شده ، در اسناد ارتش آمریکا آزمایشگاه لوگار به این شکل عنوان شده است: "واحد تحقیقاتی عملیات ایالات متحده در خارج". 

فعالیت های آزمایشگاهی بیولوژیکی ایالات متحده در منطقه قفقاز و آسیای مرکزی ، به گرجستان خلاصه نمی شود و ارمنستان، ازبکستان و قزاقستان را نیز شامل می شود. از سال 2008 پنتاگون سرمایه گذاری خود را جهت تاسیس آزمایشگاه های بیولوژیک در ارمنستان آغاز کرده است. بر این مبنا، دوازده آزمایشگاه بیولوژیکی تحت عنوان برنامه همکاری بیولوژیکی دفاعی ایالات متحده ایجاد شده است. بر اساس ادعای مقامات ارمنستان، این آزمایشگاه ها با اهداف پزشکی تاسیس شده اند و زیر نظر دولت ارمنستان اداره می شود. اما روسیه، به فعالیت های بیولوژیک آمریکا در ارمنستان حساس است. مسکو تاکید دارد که تجهیز آزمایشگاه های ارمنستان توسط پنتاگون یک آمادگی و خطر بالقوه توسط آمریکا برای حملات بیولوژیکی و میکروبی است. 

ازبکستان یکی دیگر از دیگر کشورهایِ مورد هدف آمریکا در منطقه، برای آزمایش سلاح های زیستی است. نزدیک بودن این کشور به روسیه و چین، به آن در برنامه بیولوژیکی آمریکا اهمیت بخشیده است. برنامه همکاری مشترک زیست شناسی و بیولوژیکی آمریکا و ازبکستان در سال 2004 تحت نظارت آژانس کاهش تهدیدات دفاعی پنتاگون و در پوشش کنترل شیوع بیماری های عفونی آغاز به کار کرد. بر این اساس، آزمایشگاهی در تاشکند به آمریکا واگذار شد. همچنین در سال 2013 آزمایشگاه دیگری در استان اندیجان و در سال 2016 در گرگانج افتتاح شد. در حال حاضر تعدادی از امکانات ایمنی زیستی ازبکستان در اختیار آمریکاست از جمله ایستگاه نظارت بهداشتی در استان اندیجان، گرگانج و فرغانه؛ همچنین آمریکا حضوری جدی در مراکز تحقیقات دامپزشکی ازبکستان دارد. در دهه اخیر شیوع عفونتها در ازبکستان مخصوصا در حوالی مراکز آزمایشگاهی آمریکایی دیده شده است. از جمله در اگوست سال 2010 بیماری ای شبیه وبا در تاشکند شیوع پیدا کرد، در اوایل سال 2017 بیماری آبله در میان بزرگسالان ازبکستان همه گیر شد. 

در خارج از منطقه ی قفقاز و آسیای مرکزی نیز آمریکا فعالیت های بیولوژیکی نظامی و آزمایشگاهی دارد. یکی از مهمترین آزمایشگاه های بیولوژیکی آمریکا در اسکله نظامی شماره 8 «بوسان» در کره جنوبی قرار دارد. بوسان منطقه ای است که ایالات متحده در حال فعالیت های مخفی بیولوژیکی می باشد و این موضوع اعتراضات مردمی را به وجود آورده است. از نظر مردم بوسان، امریکا در این منطقه در حال انجام آزمایش هایی در خصوص سلاح های زیستی و بیولوژیکی است.

در ماه می 2015 پنتاگون طی گزارشی تایید کرد که از آزمایشگاه  وابسته به پنتاگون در کویر «یوتا» ناخواسته نمونه های زنده ای از ویروس سیاه زخم را به جای نمونه غیر فعال به یکی از پایگاه های مستقر خود در بوسان کره جنوبی ارسال کرده است. این موضوع مورد خشم مردم کره جنوبی قرار گرفت و آنها خواستار بازگشت آمریکا به خاک خود و توقف انجام چنین آزمایشهایی در کشور خود شدند.

در واکنش به فعالیت نظامی بیولوژیکی امریکا در کره جنوبی،  کره شمالی آمریکا را متهم به تدارک برنامه ای برای حمله بیولوژیکی به کشور خود کرده و وجود مراکز آزمایشگاهی این کشور در کره جنوبی را در راستای تحقق این هدف معرفی می کند. دولت کره جنوبی در اثر فشار افکار عمومی با ایجاد محدودیت هایی در ورود و خروج عوامل ویروسی آزمایشگاهی سعی در کنترل برنامه های آمریکا در مراکز رسمی کرده است اما به ادعای کارشناسان، آمریکا در کره جنوبی مراکز غیر رسمی و مخفی آزمایشگاهی نیز دارد به طور مثال پایگاه های هوایی اوسان و گونسان محل های احتمالی انجام پروژه های مخفی بیولوژیکی آمریکا معرفی شده اند.

آزمایشگاه نظامی آمریکا در اندونزی نیز سابقه ای طولانی دارد. در سال 1970 پنج آزمایشگاه نظامی خارج از خاک آمریکا تاسیس شد که اندونزی یکی از این کشورها بوده است. آزمایشگاه تخصصی و تحقیقاتی نیروی دریایی آمریکا در جاکارتای اندونزی یکی از مراکز مهمی است که زیر نظر وزارت دفاع آمریکا فعالیت کرده و همواره مورد اتهام تحقیقات بیولوژیکی بوده است. گسترش انفولانزای مرغی در سال 2008 به گفته بسیاری از کارشناسان ناشی از فعالیت های بیولوژیکی در این مرکز بوده که دولت اندونزی را به واکنش واداشت. مقامات بهداشتی اندونزی، تکثیر ویروس انفولانزای مرغی را مستقیما به فعالیت های آمریکا مرتبط دانستند. براین اساس، شیوع  ویروس انفولانزای مرغی ناشی از خطایی در برنامه تولید این ویروس به عنوان اسلحه زیستی در آزمایشگاه نیروی دریایی آمریکا در جاکارتا بوده است.

قاره آفریقا و کشورهای عمدتا فقیر آفریقایی نیز مقصدی مهم برای سرمایه گذاری در حوزه آزمایشگاه های بیولوژیک آمریکایی محسوب می شوند. یک بررسی و مطالعه اپیدمولوژی DNA در سال 2014 نشان داد که ویروس ابولا در آفریقای غربی همانند ویروسی است که در آزمایشگاه آمریکایی به وجود آمده است. از مارس 2014 شیوع یک ویروس ویرانگر به نام ابولا در آفریقای غربی باعث آسیب جدی به دولت و فلج شدن شبکه درمان کشورهای آفریقایی شد. ویروس کشنده ابولا بیش از 10 هزار نفر تلفات داشت. شیوع بیماری ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو و در آزمایشگاه آمریکایی واقع در مرز اوگاندا با جمهوری دموکراتیک کنگو آغاز شد. از دید  مردم و کارشناسان آفریقا این ویروس توسط غربی ها برای نابودی و خالی از سکنه شدن کشورهای فقیر آفریقایی ساخته شده است. طی یک دهه اخیر آزمایشگاه های تحقیقات بیولوژیک آمریکا در افریقا،  که تحت پوشش «محافظت در برابر بیوتروریسم» فعالیت می کنند، ده برابر شده است. بیشترین این مراکز در آفریقا، در کشورهایی مانند نیجریه، کنیا، تانزانیا، اوگاندا، لیبریا، سیرالئون و مصر قراردارند.

فعالیت های آزمایشگاه های نظامی بیولوژیکی امریکا در مغایرت با کنوانسیون بین المللی منع سلاح‌های بیولوژیک (BWC) است. همچنین این فعالیت ها، نقض آشکار قواعد حقوق بین الملل بشر ، نقض حقوق بین الملل محیط زیست و نقض اصل حق بشر برای سلامت و دسترسی به محیط زیست سالم است که در «منشور ببن المللی حقوق بشر» تاکید شده است.

شهریور ۱۰, ۱۴۰۰ ۱۳:۳۵ Asia/Tehran